ಲಿಂಗಾಯತ ಧರ್ಮ ಇತಿಹಾಸ | Lingayat Caste History in Kannada

Lingayat religion history Kannada, Lingayat caste history in Kannada, Basavanna history Kannada, Anubhava Mantapa Kannada, Vachana literature Kannada, Veerashaiva Lingayat difference Kannada, Ishtalinga meaning Kannada, Kalachuri kingdom history Kannada, Kalyana revolution Kannada, Lingayat community history Kannada

ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ ಮತ್ತು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಹೊಂದಿರುವ ಸಮುದಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ‘ಲಿಂಗಾಯತ ಧರ್ಮ’ದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹನ್ನೆರಡನೇ ಶತಮಾನದ ಒಂದು ಕ್ರಾಂತಿಯಿಂದ ಶುರುವಾಗಿ, ಇಂದಿನ ಆಧುನಿಕ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯವರೆಗೆ ಈ ಸಮುದಾಯ ನಡೆದು ಬಂದ ದಾರಿ ಅತ್ಯಂತ ರೋಚಕವಾಗಿದೆ.

ದೇವಸ್ಥಾನಗಳ ಪ್ರವೇಶವೇ ಇಲ್ಲದ ಕೆಳವರ್ಗದ ಜನರಿಗೆ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ದೇವರನ್ನು ಕೊರಳಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ನೀಡಿದ ಈ ಧರ್ಮದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಘೋರ ರಕ್ತಪಾತವೂ ನಡೆದಿತ್ತು. ಅಸಲಿಗೆ ಕಲ್ಯಾಣ ಕ್ರಾಂತಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದಿದ್ದೇನು ಮತ್ತು ಲಿಂಗಾಯತ ಜಾತಿ ಹುಟ್ಟಿದ್ದು ಹೇಗೆ ಎಂಬ ಇತಿಹಾಸದ ರಹಸ್ಯಗಳನ್ನು ಇಂದಿನ ಈ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸುತ್ತೇವೆ ಬನ್ನಿ.

ಲಿಂಗಾಯತ ಧರ್ಮ ಇತಿಹಾಸ | Lingayat Caste History in Kannada

ಪೌರಾಣಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಮತ್ತು ಪಂಚಾಚಾರ್ಯರ ಕಥೆ

ಲಿಂಗಾಯತ ಮತ್ತು ವೀರಶೈವ ಪರಂಪರೆಯ ಕುರಿತು ಇತಿಹಾಸದ ಜೊತೆಗೆ ಅನೇಕ ಪೌರಾಣಿಕ ನಂಬಿಕೆಗಳೂ ತಳುಕುಹಾಕಿಕೊಂಡಿವೆ. ಪುರಾಣದ ಕಥೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ವೀರಶೈವ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಐವರು ಮಹಾನ್ ತಪಸ್ವಿಗಳಾದ ಪಂಚಾಚಾರ್ಯರು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ರೇವಣ, ಮರುಳ, ಏಕೋರಾಮ, ಪಂಡಿತಾರಾಧ್ಯ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವಾರಾಧ್ಯ ಎಂಬ ಈ ಐವರು ಆಚಾರ್ಯರು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಯುಗಗಳಲ್ಲಿ ಐದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಶಿವ ದೇವಾಲಯಗಳಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದರು ಎಂಬ ಬಲವಾದ ನಂಬಿಕೆ ಆಸ್ತಿಕರಲ್ಲಿದೆ. ಕೊಲ್ಲಿಪಾಕಿ, ಉಜ್ಜಯಿನಿ, ಕೇದಾರ, ಶ್ರೀಶೈಲ ಮತ್ತು ಕಾಶಿಯಲ್ಲಿರುವ ಸ್ಥಾವರಲಿಂಗಗಳಿಂದ ಇವರು ಜನಿಸಿದರು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಈ ಪೌರಾಣಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆಯನ್ನು ಹದಿನೈದನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ರಚನೆಯಾದ ‘ಸಿದ್ಧಾಂತ ಶಿಖಾಮಣಿ’ ಎಂಬ ಸಂಸ್ಕೃತ ಗ್ರಂಥದಲ್ಲಿ ವಿವರವಾಗಿ ವರ್ಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಆಚಾರ್ಯರು ದೇಶದ ಐದು ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಪಂಚಪೀಠಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಮೂಲಕ ವೀರಶೈವ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಬೆಳೆಸಿದರು ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ, ಆಧುನಿಕ ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧಕರು ಇದು ಕೇವಲ ಪೌರಾಣಿಕ ಕಥೆಯಾಗಿದೆ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಲಿಂಗಾಯತ ಧರ್ಮವು ಹನ್ನೆರಡನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಬಸವಣ್ಣನವರಿಂದಲೇ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಯಿತು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಬಲವಾದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮತ್ತು ಶಾಸನಗಳ ಪುರಾವೆಗಳನ್ನು ಅವರು ನೀಡುತ್ತಾರೆ.

ಲಿಂಗಾಯತ ಧರ್ಮದ ಉಗಮ

ಹನ್ನೆರಡನೇ ಶತಮಾನಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ ಸಮಾಜವು ಜಾತಿ ಮತ್ತು ವೃತ್ತಿಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ವಿಭಜನೆಯಾಗಿತ್ತು. ಜನರನ್ನು ಅವರು ಮಾಡುವ ಕಸುಬು ಅಥವಾ ವೃತ್ತಿಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಮೇಲು ಮತ್ತು ಕೀಳು ಎಂದು ತಾರತಮ್ಯ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅನೇಕ ಶ್ರಮಿಕ ವರ್ಗದವರನ್ನು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಕೀಳಾಗಿ ಕಾಣಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು ಮತ್ತು ಅವರಿಗೆ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಒಳಗೆ ಪ್ರವೇಶವಿರಲಿಲ್ಲ. ಇಂತಹ ಅಂಧಕಾರದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಕಲ್ಯಾಣದಲ್ಲಿ ಬಹುದೊಡ್ಡ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕ್ರಾಂತಿಯೊಂದು ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತು. ದಕ್ಷಿಣದ ಕಳಚೂರಿ ವಂಶದ ರಾಜ ಎರಡನೇ ಬಿಜ್ಜಳನ ಆಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಮಂತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದ ಬಸವಣ್ಣನವರು ಈ ಅಮಾನವೀಯ ಜಾತಿ ಪದ್ಧತಿಯ ವಿರುದ್ಧ ಸಿಡಿದೆದ್ದರು.

ದೇವಸ್ಥಾನಗಳಿಗೆ ಹೋಗಲು ಹಕ್ಕಿಲ್ಲದ ಶೋಷಿತರಿಗೆ, ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಶಿವನನ್ನು ಪೂಜಿಸುವ ‘ಇಷ್ಟಲಿಂಗ’ ಎಂಬ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಅವರು ಪರಿಚಯಿಸಿದರು. ವೃತ್ತಿಯ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಕೀಳರಿಮೆ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಜನರಿಗೆ ಲಿಂಗಾಯತ ಧರ್ಮವು ಹೊಸ ಬದುಕನ್ನು ನೀಡಿತು. ಕಾಯಕವೇ ಕೈಲಾಸ ಎಂಬ ಮಹಾನ್ ತತ್ವದ ಮೂಲಕ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ವೃತ್ತಿಯೂ ಪವಿತ್ರವೇ ಹೊರತು ಅದರಲ್ಲಿ ಮೇಲು ಕೀಳು ಇಲ್ಲ ಎಂದು ಬಸವಣ್ಣನವರು ಸಾರಿದರು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಸಮಾಜದ ವಿವಿಧ ಕೆಳಹಂತದ ವೃತ್ತಿಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಸಾವಿರಾರು ಶ್ರಮಿಕರು ಮತ್ತು ಕಾಯಕಜೀವಿಗಳು ಜಾತಿ ಭೇದವನ್ನು ಮರೆತು ಲಿಂಗಾಯತ ಧರ್ಮದತ್ತ ಮುಖಮಾಡಿದರು.

ಅನುಭವ ಮಂಟಪ ಮತ್ತು ವಚನ ಸಾಹಿತ್ಯ

ಕಲ್ಯಾಣದಲ್ಲಿ ಬಸವಣ್ಣನವರು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ‘ಅನುಭವ ಮಂಟಪ’ವನ್ನು ಜಗತ್ತಿನ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಸಂಸತ್ತು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದೊಂದು ಅದ್ಭುತವಾದ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿದ್ದು, ಇಲ್ಲಿ ಸಮಾಜದ ಎಲ್ಲಾ ವರ್ಗದ ಜನರೂ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ವಿಚಾರಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮುಕ್ತವಾಗಿ ಚರ್ಚಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ದೋಣಿ ನಡೆಸುವ ಅಂಬಿಗರ ಚೌಡಯ್ಯ, ಬಟ್ಟೆ ಒಗೆಯುವ ಮಡಿವಾಳ ಮಾಚಿದೇವ, ಚಮ್ಮಾರಿಕೆಯ ಹರಳಯ್ಯನಂತಹ ಸಾಮಾನ್ಯ ಶ್ರಮಿಕ ವರ್ಗದವರು ಅನುಭವ ಮಂಟಪದ ಮೂಲಕ ಮಹಾನ್ ಜ್ಞಾನಿಗಳಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದರು.

ವಿಶೇಷವೆಂದರೆ, ಮಹಿಳೆಯರಿಗೂ ಪುರುಷರಷ್ಟೇ ಸಮಾನ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು. ಅಕ್ಕಮಹಾದೇವಿ, ನೀಲಾಂಬಿಕೆ, ಗಂಗಾಂಬಿಕೆಯಂತಹ ನೂರಾರು ಶಿವ ಶರಣೆಯರು ತಮ್ಮದೇ ಆದ ವಚನಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದರು. ಆಡುಭಾಷೆಯಾದ ಅಚ್ಚ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ರಚನೆಯಾದ ಈ ವಚನ ಸಾಹಿತ್ಯವು ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರಿಗೂ ಅರ್ಥವಾಗುವಂತೆ ಜೀವನ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಬೋಧಿಸಿತು. ಕಠಿಣವಾದ ಸಂಸ್ಕೃತ ಶ್ಲೋಕಗಳ ಬದಲಿಗೆ ಸರಳ ಕನ್ನಡದ ವಚನಗಳ ಮೂಲಕ ಲಿಂಗಾಯತ ಧರ್ಮವು ಬಹುಬೇಗನೆ ಜನಪ್ರಿಯವಾಯಿತು.

ಕಲ್ಯಾಣ ಕ್ರಾಂತಿ ಮತ್ತು ಎದುರಿಸಿದ ಸವಾಲುಗಳು

ಸಮಾನತೆಯನ್ನು ಸಾರುತ್ತಿದ್ದ ಲಿಂಗಾಯತ ಧರ್ಮವು ತನ್ನ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಸುಲಭವಾಗಿ ಬೆಳೆಯಲಿಲ್ಲ. ಅಂದಿನ ಸಂಪ್ರದಾಯವಾದಿಗಳು ‘ಅನುಭವ ಮಂಟಪ’ದ ಮೂಲಕ ಮೂಡಿಬರುತ್ತಿದ್ದ ಈ ಹೊಸ ಸಾಮಾಜಿಕ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ತೀವ್ರವಾಗಿ ವಿರೋಧಿಸಿದರು. ಕೊನೆಗೆ, ಕಲ್ಯಾಣದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಒಂದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಅಂತರ್ಜಾತಿ ವಿವಾಹವು ಇಡೀ ರಾಜಪ್ರಭುತ್ವದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನೇ ನಡುಗಿಸಿತು. ಅಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕೆಳಜಾತಿ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದ ಕಾಯಕಜೀವಿ ಹರಳಯ್ಯನವರ ಮಗ ಶೀಲವಂತ ಮತ್ತು ಮೇಲ್ಜಾತಿಯ ಮಂತ್ರಿಯಾದ ಮಧುವರಸನ ಮಗಳು ಲಾವಣ್ಯವತಿಯ ನಡುವೆ ಜಗದ್ಗುರು ಬಸವಣ್ಣನವರ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ವಿವಾಹ ನಡೆಯಿತು.

ಈ ಮದುವೆ ಸಂಪ್ರದಾಯವಾದಿಗಳಲ್ಲಿ ಆಕ್ರೋಶದ ಮಹಾ ಜ್ವಾಲೆಯನ್ನೇ ಹೊತ್ತಿಸಿತು. ಅವರು ರಾಜ ಬಿಜ್ಜಳನ ಮೇಲೆ ತೀವ್ರ ಒತ್ತಡ ಹೇರಿದರು. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಇತಿಹಾಸವೇ ಕಣ್ಣೀರು ಹಾಕುವಂತಹ ಭೀಕರ ಘಟನೆ ನಡೆಯಿತು. ರಾಜ ಬಿಜ್ಜಳನು ನವ ವಿವಾಹಿತರ ತಂದೆಯರಾದ ಹರಳಯ್ಯ ಮತ್ತು ಮಧುವರಸರಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಕ್ರೂರವಾದ ಮರಣದಂಡನೆಯನ್ನು ವಿಧಿಸಿದನು.

ಈ ಶಿಕ್ಷೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಮೊದಲು ಆ ಇಬ್ಬರೂ ಶರಣರ ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಕೀಳಲಾಯಿತು. ನಂತರ, ಅಂಧರಾದ ಅವರನ್ನು ಮದ್ದಾನೆಯ ಕಾಲುಗಳಿಗೆ ಕಟ್ಟಿ, ಇಡೀ ಕಲ್ಯಾಣ ನಗರದ ಕಲ್ಲು ಬೀದಿಗಳಲ್ಲಿ ಜೀವಂತವಾಗಿ ಎಳೆದಾಡಿಸಿ ಕೊಲ್ಲಲಾಯಿತು. ಈ ಅಮಾನುಷ ಕೃತ್ಯವು ಇಡೀ ಶರಣ ಸಂಕುಲವನ್ನು ಕಂಗೆಡಿಸಿತು. ತಮ್ಮ ಪರಮ ಭಕ್ತರ ಈ ಭೀಕರ ಅಂತ್ಯದಿಂದ ನೊಂದ ಬಸವಣ್ಣನವರು, ಅಹಿಂಸೆಯೇ ತನ್ನ ಪರಮ ಧರ್ಮವೆಂದು ಸಾರಿ, ಕಲ್ಯಾಣವನ್ನು ತೊರೆದು ಕೂಡಲಸಂಗಮದತ್ತ ಹೆಜ್ಜೆ ಇಟ್ಟರು. ಆದರೆ, ಕಲ್ಯಾಣದಲ್ಲಿ ಉಗ್ರ ಶರಣರ ಗುಂಪು ಹರಳಯ್ಯ ಮತ್ತು ಮಧುವರಸರ ಸಾವಿಗೆ ಸೇಡು ತೀರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿತು. ರಾಜ ಬಿಜ್ಜಳನ ಅರಮನೆಗೆ ನುಗ್ಗಿ ಅವನನ್ನು ಹತ್ಯೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು ಹಾಗೂ ಈ ಹತ್ಯೆಯ ಸಂಪೂರ್ಣ ಆಪಾದನೆಯನ್ನು ಇಡೀ ಶರಣ ಸಮೂಹದ ಮೇಲೆ ಹೊರಿಸಲಾಯಿತು.

ಬಿಜ್ಜಳನ ಹತ್ಯೆಯ ನಂತರದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು

ರಾಜ ಬಿಜ್ಜಳನ ಹತ್ಯೆಯ ನಂತರ ಬಿಜ್ಜಳನ ಮಗನಾದ ಸೋವಿದೇವ ಪಟ್ಟವೇರಿದಾಗ ಶರಣರ ಮೇಲೆ ಭಾರಿ ದೌರ್ಜನ್ಯಗಳು ಆರಂಭವಾಯಿತು. ಇದನ್ನೇ ಇತಿಹಾಸ ‘ಕಲ್ಯಾಣ ಕ್ರಾಂತಿ’ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತದೆ. ಈ ಕ್ರಾಂತಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಶರಣರು ಕೇವಲ ತಮ್ಮ ಪ್ರಾಣ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಓಡಲಿಲ್ಲ ಬದಲಿಗೆ ಮಡಿವಾಳ ಮಾಚಿದೇವರಂತಹ ವೀರ ಶರಣರು ರಾಜಸೈನ್ಯದ ಎದುರು ಕತ್ತಿ ಹಿಡಿದು ಹೋರಾಡಿದರು. ತಮ್ಮ ಪ್ರಾಣಕ್ಕಿಂತ ಮಿಗಿಲಾದ ಜ್ಞಾನ ಭಂಡಾರವಾದ ‘ವಚನಗಳ ಕಟ್ಟುಗಳನ್ನು’ ಉರಿಯುವ ಕಲ್ಯಾಣದಿಂದ ಕಾಪಾಡಿಕೊಂಡು ಕಾಡು-ಮೇಡುಗಳಲ್ಲಿ ಅಲೆದಾಡಿದರು.

ತಮ್ಮ ಕಣ್ಣೆದುರೇ ತಾವು ಆಸೆಪಟ್ಟು ಕಟ್ಟಿದ ಸಮಾನತೆಯ ಸಮಾಜ ಮತ್ತು ಸೌಹಾರ್ದತೆ ನಾಶವಾಗುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡು ತೀವ್ರವಾಗಿ ನೊಂದ ಬಸವಣ್ಣನವರು ಕೂಡಲಸಂಗಮದಲ್ಲಿ ಲಿಂಗೈಕ್ಯರಾದರು. ಈ ಮಹಾನ್ ಕ್ರಾಂತಿಯ ನಂತರವೇ, ಕಲ್ಯಾಣದಿಂದ ಚದುರಿದ ಶರಣರು ಕರ್ನಾಟಕದ ಮೂಲೆ ಮೂಲೆಗಳಿಗೆ ವಲಸೆ ಹೋದರು. ಅದರ ಜೊತೆಗೆ ಪಕ್ಕದ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ, ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ತೆಲಂಗಾಣಗಳಿಗೆ ವಲಸೆ ಹೋಗಿ ಅಲ್ಲಿ ಬಸವ ತತ್ವ ಹಾಗೂ ವಚನ ಧರ್ಮವನ್ನು ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಿದರು.

ಆಧುನಿಕ ಸವಾಲುಗಳು ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಅಸ್ಮಿತೆ

ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ಇಷ್ಟೆಲ್ಲಾ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಿದ ಲಿಂಗಾಯತ ಸಮುದಾಯ, ಇಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲೂ ಕೆಲವು ಆಂತರಿಕ ಮತ್ತು ಬಾಹ್ಯ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದೆ. ವೀರಶೈವ ಮತ್ತು ಲಿಂಗಾಯತ ಇವೆರಡೂ ಒಂದೇ ಆಗಿದೆಯೋ ಅಥವಾ ಬೇರೆ ಬೇರೆಯೋ ಎಂಬ ತಾತ್ವಿಕ ಚರ್ಚೆಗಳು ದಶಕಗಳಿಂದ ನಡೆಯುತ್ತಲೇ ಇವೆ. ಜೊತೆಗೆ ಲಿಂಗಾಯತ ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾದ ಸ್ವತಂತ್ರ ಧರ್ಮದ ಮಾನ್ಯತೆ ಸಿಗಬೇಕು ಎಂಬ ಹೋರಾಟ ಕೂಡ ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಬಹಳ ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಸದ್ದು ಮಾಡಿದೆ. ಈ ಎಲ್ಲಾ ಸವಾಲುಗಳ ನಡುವೆಯೂ, ಶೈಕ್ಷಣಿಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಮಠಗಳ ನೆರವಿನಿಂದ ಈ ಸಮುದಾಯವು ಬಹಳ ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದು ನಿಂತಿದೆ.

ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಮತ್ತು ಭೌಗೋಳಿಕ ವಿಸ್ತರಣೆ

ಕರ್ನಾಟಕದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಲಿಂಗಾಯತರು ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಸಮುದಾಯವಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅಂದಾಜುಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಕರ್ನಾಟಕದ ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಹದಿನೇಳರಿಂದ ಇಪ್ಪತ್ತು ಪ್ರತಿಶತದಷ್ಟು ಲಿಂಗಾಯತರಿದ್ದಾರೆ. ಅಂದರೆ ಸರಿಸುಮಾರು ಹದಿನೈದು ದಶಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಈ ಸಮುದಾಯವು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾರೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಮಧ್ಯ ಕರ್ನಾಟಕದ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಇವರ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಗಣನೀಯವಾಗಿದೆ.

ಸಮುದಾಯದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಕೊಡುಗೆ

ಲಿಂಗಾಯತ ಸಮುದಾಯವು ಇತಿಹಾಸದಿಂದ ಹಿಡಿದು ಇಂದಿನವರೆಗೆ ಕರುನಾಡಿಗೆ ಅನೇಕ ಮಹಾನ್ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ನೀಡಿದೆ. ಹನ್ನೆರಡನೇ ಶತಮಾನದ ಬಸವಣ್ಣ, ಅಲ್ಲಮಪ್ರಭು, ಅಕ್ಕಮಹಾದೇವಿ ಮತ್ತು ಚನ್ನಬಸವಣ್ಣನವರಂತಹ ದಾರ್ಶನಿಕರು ಈ ಧರ್ಮದ ಬೇರುಗಳನ್ನು ಗಟ್ಟಿಗೊಳಿಸಿದರು. ಬ್ರಿಟಿಷರ ವಿರುದ್ಧ ಕೆಚ್ಚೆದೆಯಿಂದ ಹೋರಾಡಿದ ವೀರ ವನಿತೆ ಕಿತ್ತೂರು ರಾಣಿ ಚೆನ್ನಮ್ಮ ಮತ್ತು ಮೈಸೂರು ಸಂಸ್ಥಾನದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದ ಕೆಳದಿ ಚೆನ್ನಮ್ಮನಂತಹ ವೀರ ರಾಣಿಯರು ಇದೇ ಸಮುದಾಯದವರು.

ಆಧುನಿಕ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ದಾಸೋಹದ ಮೂಲಕ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಬಡ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಅನ್ನ ಮತ್ತು ಅಕ್ಷರ ನೀಡಿದ ಸಿದ್ದಗಂಗಾ ಮಠದ ಶ್ರೀ ಶಿವಕುಮಾರ ಸ್ವಾಮೀಜಿಗಳು ಸಹ ಲಿಂಗಾಯತ ಧರ್ಮವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ್ದವರಾಗಿದ್ದರು. ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ನೋಡುವುದಾದರೆ ಬಿ. ಎಸ್. ಯಡಿಯೂರಪ್ಪ, ಎಸ್. ನಿಜಲಿಂಗಪ್ಪ, ಜೆ. ಎಚ್. ಪಟೇಲ್, ಬಸವರಾಜ ಬೊಮ್ಮಾಯಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಅನೇಕ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳನ್ನು ಈ ಸಮುದಾಯ ಕರ್ನಾಟಕಕ್ಕೆ ನೀಡಿದೆ. ಸಾಹಿತ್ಯ, ಕಲೆ, ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೆ ಈ ಸಮುದಾಯದ ಕೊಡುಗೆ ಬೆಲೆಕಟ್ಟಲಾಗದಷ್ಟು ಅಮೂಲ್ಯವಾಗಿದೆ.

ಜಾತಿ-ಭೇದವಿಲ್ಲದ ನವ ಸಮಾಜಕ್ಕಾಗಿ ಅಂದು ಕಲ್ಯಾಣದಲ್ಲಿ ಹೊತ್ತಿದ ಆ ಒಂದು ಜ್ಞಾನದ ಕಿಡಿ, ಇಂದಿಗೂ ಕೋಟ್ಯಂತರ ಜನರ ಬದುಕಿಗೆ ದಾರಿದೀಪವಾಗಿದೆ. ಕಾಯಕವೇ ಕೈಲಾಸ ಎಂದು ನಂಬಿ, ಅಸಮಾನತೆಯ ವಿರುದ್ಧ ಸಿಡಿದೆದ್ದು ಇವತ್ತಿಗೂ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿರುವ ಲಿಂಗಾಯತ ಧರ್ಮದ ಇತಿಹಾಸವು ಅತ್ಯಂತ ಸ್ಫೂರ್ತಿದಾಯಕವಾಗಿದೆ.

ಇದನ್ನೂ ಓದಿ:

• ಒಕ್ಕಲಿಗ ಸಮುದಾಯದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಇತಿಹಾಸ | Vokkaliga Caste History in Kannada
• ಬಣಜಿಗ ಸಮುದಾಯದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಇತಿಹಾಸ | Banajiga Caste History in Kannada

ಈ ಮಾಹಿತಿ ನಿಮಗೆ ಉಪಯುಕ್ತವೆನಿಸಿದರೆ, ದಯವಿಟ್ಟು ನಿಮ್ಮ ಸ್ನೇಹಿತರು ಮತ್ತು ಇತರರೊಂದಿಗೆ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಿ. ಇದೇ ರೀತಿ, ಇನ್ನಿತರ ವಿಷಯಗಳನ್ನೂ ಸಹ ನೀವು ನಮ್ಮ ಬ್ಲಾಗ್ ನಲ್ಲಿ ಓದಬಹುದು.

ಈ ಬ್ಲಾಗ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ವಿಷಯವು ಹಕ್ಕುಸ್ವಾಮ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಲೇಖಕರ ಅನುಮತಿಯಿಲ್ಲದೆ ನಕಲು ಮಾಡುವುದನ್ನು ಅನುಮತಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

All content on this blog is copyrighted, and copying is not allowed without permission from the author.