okkaliga history in kannada, okkaliga community in kannada, vokkaliga caste history in kannada, okkaliga samudaya in kannada, okkaliga gowda history in kannada, gangadikara okkaliga in kannada, morasu okkaliga in kannada, kunchitiga okkaliga in kannada, okkaliga subcastes in kannada, okkaliga culture in kannada
ನಮ್ಮ ಮಣ್ಣಿನ ಸೊಗಡನ್ನು ಜಗತ್ತಿಗೆ ಪರಿಚಯಿಸಿ, ನಾಡಿನ ಕೃಷಿಯ ಬೆನ್ನೆಲುಬಾಗಿರುವ ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸದ ಪುಟಗಳಲ್ಲಿ ಶೌರ್ಯದ ಗಾಥೆಯನ್ನು ಬರೆದಿರುವ ಒಂದು ಬೃಹತ್ ಸಮುದಾಯವೆಂದರೆ ಅದು “ಒಕ್ಕಲಿಗ” ಸಮುದಾಯ. ಕೇವಲ ಕೃಷಿಕರಾಗಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಕರ್ನಾಟಕದ ಅಸ್ಮಿತೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡಿದ ವೀರ ಯೋಧರಾಗಿ, ಆಡಳಿತಗಾರರಾಗಿ ಮತ್ತು ನಾಡಿನ ನಿರ್ಮಾತೃಗಳಾಗಿ ಈ ಸಮುದಾಯದ ಕೊಡುಗೆ ಅಪಾರ. ಇಂತಹ ಭವ್ಯ ಇತಿಹಾಸವಿರುವ ಒಕ್ಕಲಿಗರ ಮೂಲ ಯಾವುದು? ಇವರ ಕುರಿತ ಪುರಾಣ ಕಥೆಗಳೇನು? ಒಕ್ಕಲಿಗರು ಕಟ್ಟಿದ ವೈಭವದ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಗಳು ಯಾವುವು? ಗಂಗರು, ಹೊಯ್ಸಳರು, ಮತ್ತು ಕೆಳದಿ ನಾಯಕರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಒಕ್ಕಲಿಗರ ಪಾತ್ರವೇನು? ಹೀಗೆ ಅನೇಕ ರೋಚಕ ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ಈ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ನಾವು ನಿಮಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಿಳಿಸುತ್ತೇವೆ.
Table of Contents
ಒಕ್ಕಲಿಗ ಸಮುದಾಯದ ಇತಿಹಾಸ | Vokkaliga Caste History in Kannada
ಒಕ್ಕಲಿಗ ಪದದ ಉಗಮ, ಪ್ರಾಚೀನತೆ
ಕರ್ನಾಟಕದ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಅವಲೋಕಿಸಿದಾಗ ಒಕ್ಕಲಿಗ ಸಮುದಾಯದ ಬೇರುಗಳು ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ಹಳೆಯದಾಗಿವೆ ಎಂಬುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ. “ಒಕ್ಕಲಿಗ” ಎಂಬ ಪದವು ಕನ್ನಡದ “ಒಕ್ಕು” ಅಥವಾ “ಒಕ್ಕಲು” ಎಂಬ ಮೂಲ ಪದದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿದೆ. ಒಕ್ಕು ಎಂದರೆ ಧಾನ್ಯಗಳನ್ನು ಒಕ್ಕಣೆ ಮಾಡುವುದು ಅಥವಾ ಕೃಷಿ ಮಾಡುವುದು ಎಂದರ್ಥ. ಈ ಕಾರಣದಿಂದಲೇ ಕೃಷಿಯನ್ನು ತಮ್ಮ ಉಸಿರಾಗಿಸಿಕೊಂಡು, ಭೂಮಿ ತಾಯಿಯನ್ನೇ ನಂಬಿ ಬದುಕುವ ಈ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಒಕ್ಕಲಿಗರು ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ.
ಈ ಸಮುದಾಯವು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ, ಅದರಲ್ಲೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಮತ್ತು ಮೂಲ ನಿವಾಸಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ ಎಂದು ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಡುತ್ತಾರೆ. ಕೇವಲ ಕೃಷಿಯಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಪ್ರಕೃತಿಯ ಜೊತೆಗೆ ಅವಿನಾಭಾವ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಇವರು ಮಣ್ಣನ್ನು ತಮ್ಮ ತಾಯಿಯಂತೆ ಪೂಜಿಸುವ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ರೂಢಿಸಿಕೊಂಡು ಬಂದಿದ್ದಾರೆ.
ಪುರಾಣ ಕಥೆಗಳು, ಶಿವನ ಹಿನ್ನೆಲೆ
ಈ ಸಮುದಾಯದ ಉಗಮದ ಬಗ್ಗೆ ಹಲವಾರು ರೋಚಕ ಪುರಾಣ ಕಥೆಗಳು ಪ್ರಚಲಿತದಲ್ಲಿವೆ. ಒಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪೌರಾಣಿಕ ಕಥೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ದ್ವಾಪರಯುಗದಲ್ಲಿ ಶಿವನು ತಪಸ್ಸು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಕಾಮಧೇನು ಎಂಬ ದೈವಿಕ ಹಸು ಮೋಹಿನಿ ಅವತಾರವನ್ನು ತಾಳಿ ಶಿವನ ಮೇಲೆ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡಿತು. ಕಾಮಧೇನುವು ಶಿವನ ಬಳಿ ಬಂದಾಗ, ದೈವಿಕ ಹಾಲು ಕೆಳಗೆ ಬೀಳಲು ಸಿದ್ಧವಾಗಿತ್ತು. ಆಗ ಶಿವನು ಹಾಲನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು 48,000 ಶಿವಲಿಂಗಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು. ಆ ಶಿವಲಿಂಗವನ್ನು ರಕ್ಷಣೆ ಮಾಡಲು 48 ಜನ ವೀರರನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು. ಆ 48 ವೀರರ ವಂಶಸ್ಥರೇ ಇಂದಿನ ಒಕ್ಕಲಿಗ ಸಮುದಾಯದ ಮೂಲ ಪುರುಷರು ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ.
ಮತ್ತೊಂದು ರೋಚಕ ಕಥೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಆಹಾರದ ಕೊರತೆ ಉಂಟಾದಾಗ ಪರಶಿವನ ವಾಹನವಾದ ನಂದಿಯು ಭೂಮಿಗೆ ಇಳಿದು ಬಂದು ಕೃಷಿ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಜನರಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಲು ಮುಂದಾಯಿತು. ಆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನಂದಿಯ ಜೊತೆಗೆ ಭೂಮಿಗೆ ಬಂದವರೇ ಭೋಜಕರು. ಅವರೇ ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಒಕ್ಕಲಿಗರಾದರು ಎಂಬ ಪ್ರತೀತಿ ಇದೆ. ಇನ್ನೊಂದು ಐತಿಹ್ಯದ ಪ್ರಕಾರ, ಮಹಾಭಾರತದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅರ್ಜುನನು ಆದಿಚುಂಚನಗಿರಿಯ ಶ್ರೀ ಕಾಲಭೈರವನಿಂದ ದೀಕ್ಷೆ ಪಡೆದು, ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಸಂಚರಿಸಿ ಕೃಷಿಕರಿಗೆ ಒಕ್ಕಲಿಗ ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ನೀಡಿದನೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಹಿಂದಿನ ವೃತ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಪರಂಪರೆ
ಒಕ್ಕಲಿಗರು ಕೇವಲ ಕೃಷಿಕರು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೇ ಅಪ್ರತಿಮ ಯೋಧರು ಕೂಡ ಆಗಿದ್ದರು. ಕರ್ನಾಟಕವನ್ನು ಆಳಿದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ರಾಜವಂಶಗಳಾದ ಗಂಗರು, ಹೊಯ್ಸಳರು ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟರ ಸೈನ್ಯದಲ್ಲಿ ಒಕ್ಕಲಿಗರು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದ್ದರು ಎಂಬುದು ಶಾಸನಗಳಿಂದ ತಿಳಿದುಬರುತ್ತದೆ. ಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಖಡ್ಗ ಹಿಡಿದು ಹೋರಾಡುವ ಇವರು, ಶಾಂತಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನೇಗಿಲು ಹಿಡಿದು ಕೃಷಿ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಈ ಸಮುದಾಯದ ಅನೇಕರು ಪಾಳೆಯಗಾರರಾಗಿ, ನಾಡಪ್ರಭುಗಳಾಗಿ, ಗೌಡರಾಗಿ ಮತ್ತು ನಾಯಕರಾಗಿ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ಉನ್ನತ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಿದ್ದರು.
ತಮ್ಮ ಊರಿನ ನ್ಯಾಯಪಂಚಾಯಿತಿಗಳನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸುವ ಪಟೇಲರಾಗಿ ಮತ್ತು ಗೌಡರಾಗಿ ಇವರು ಗ್ರಾಮದ ನಾಯಕತ್ವವನ್ನು ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅನೇಕ ಹಳ್ಳಿಗಳ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ, ಒಕ್ಕಲಿಗರು ಊರಿನ ಪ್ರಬಲ ಜಾತಿಯಾಗಿ, ಭೂಮಾಲೀಕರಾಗಿ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮದ ಹಿರಿಯರಾಗಿ ನ್ಯಾಯ ತೀರ್ಮಾನ ಮಾಡುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು ಎಂಬುದು ದಾಖಲಾಗಿದೆ.
ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಒಕ್ಕಲಿಗರ ಪ್ರಭಾವ
ಕರ್ನಾಟಕದ ಬಹುತೇಕ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಗಳ ಬುನಾದಿಯಲ್ಲಿ ಒಕ್ಕಲಿಗ ಸಮುದಾಯದ ಶಕ್ತಿ ಇರುವುದು ನಮಗೆ ಕಾಣಸಿಗುತ್ತದೆ. ಅದರಲ್ಲೂ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ‘ಗಂಗವಾಡಿ’ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಆಳಿದ ಪಶ್ಚಿಮ ಗಂಗರ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಗಮನಿಸಿದರೆ, ಅಲ್ಲಿನ ಆಡಳಿತಗಾರರು ಮತ್ತು ಸೈನಿಕರು ಒಕ್ಕಲಿಗ ಸಮುದಾಯದ ಮೂಲದವರೆಂದು ಹಲವು ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಡುತ್ತಾರೆ. ಗಂಗರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಾಡಗೌಡರು, ಮತ್ತು ಊರಗೌಡರು ಎಂಬ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತು, ಇದು, ಮುಂದೆ ಗ್ರಾಮಗಳ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಅಡಿಪಾಯವಾಯಿತು. ನಂತರ ಬಂದ ಹೊಯ್ಸಳ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಒಕ್ಕಲಿಗರು ಕೇವಲ ಕೃಷಿಕರಾಗಿರಲಿಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಅಪ್ರತಿಮ ವೀರ ಯೋಧರಾಗಿದ್ದರು.
ಹೊಯ್ಸಳರ ದೈತ್ಯ ಸೈನ್ಯದಲ್ಲಿ ಇವರು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದ್ದರು. ವಿಷ್ಣುವರ್ಧನನು ತಲಕಾಡಿನ ಕದನದಲ್ಲಿ ಚೋಳರನ್ನು ಸೋಲಿಸಿ ‘ತಲಕಾಡುಗೊಂಡ’ ಎಂಬ ಬಿರುದನ್ನು ಪಡೆದಾಗ, ಅವನ ಸೈನ್ಯದ ಬೆನ್ನೆಲುಬಾಗಿದ್ದವರು ಇದೇ ಒಕ್ಕಲಿಗ ಯೋಧರು. ಇನ್ನು, ಹೊಯ್ಸಳರ ಕೀರ್ತಿಯನ್ನು ಮತ್ತೊಂದು ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ದವರು ಇದೆ ಸಮುದಾಯದ ರಾಜ ಮೂರನೇ ವೀರ ಬಲ್ಲಾಳ. ದೆಹಲಿ ಸುಲ್ತಾನರ ಆಕ್ರಮಣದ ವಿರುದ್ಧ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಅಸ್ಮಿತೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡಲು ಮೂರನೇ ವೀರ ಬಲ್ಲಾಳನು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹೋರಾಟ ನಡೆಸಿದ್ದನು.
ಮೂರನೇ ವೀರ ಬಲ್ಲಾಳರ ಸೈನ್ಯದಲ್ಲಿದ್ದ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಗೌಡರು ಮತ್ತು ಪಾಳೇಗಾರರು ತಮ್ಮ ರಾಜನಿಗೆ ಕೇವಲ ಸೈನಿಕರಾಗಿರಲಿಲ್ಲ, ತಮ್ಮ ಪ್ರಾಣವನ್ನೇ ಪಣಕ್ಕಿಟ್ಟು ನಾಡನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿದ ವೀರರಾಗಿದ್ದರು. ಇವರ ಶೌರ್ಯ, ಎದೆಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಸಮರ ತಂತ್ರಗಳೇ ಹೊಯ್ಸಳರಂತಹ ಬಲಿಷ್ಠ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಕಟ್ಟಲು ಬುನಾದಿಯಾದವು.
ನಾಡಪ್ರಭುಗಳು, ಪಾಳೇಗಾರರ ಕಾಲ
ಇನ್ನು ಯಲಹಂಕ ನಾಡಪ್ರಭುಗಳ ಕಾಲವನ್ನು ನಾವು ಎಂದಿಗೂ ಮರೆಯುವಂತಿಲ್ಲ. ಕೆಂಪೇಗೌಡರು ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಬೆಂಗಳೂರು ನಗರ ಇಂದಿಗೂ ಅವರ ದಾರ್ಶನಿಕತೆಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ. ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಅಧೀನದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಶಕ್ತಿಯುತವಾಗಿ ಮೆರೆದ ಯಲಹಂಕ ನಾಡಪ್ರಭುಗಳು, ಈ ಸಮುದಾಯದ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಜಗತ್ತಿಗೆ ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟರು.
ವಿಜಯನಗರ ಪತನದ ನಂತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಕರಾವಳಿ ಮತ್ತು ಮಲೆನಾಡು ಭಾಗದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಪ್ರಭುತ್ವವನ್ನು ಮೆರೆದವರು ಕೆಳದಿ ನಾಯಕರು. ಶಿವಮೊಗ್ಗದ ಕೆಳದಿ ಮತ್ತು ಇಕ್ಕೇರಿಯಿಂದ ಆಡಳಿತ ನಡೆಸಿದ ಇವರು, ಸಾಹಿತ್ಯ, ಕಲೆ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಪೋಷಕರಾಗಿದ್ದರು. ಇವರಲ್ಲದೆ, ಕರ್ನಾಟಕದ ಹಳ್ಳಿಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಆಡಳಿತ ನಡೆಸಿದ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಪಾಳೇಗಾರರು ಒಕ್ಕಲಿಗ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರಾಗಿದ್ದು, ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ಜನರ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಶ್ರಮಿಸಿದರು.
ಸಮುದಾಯದ ವೃತ್ತಿ, ಜೀವನಶೈಲಿ
ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಒಕ್ಕಲಿಗರ ಮುಖ್ಯ ವೃತ್ತಿ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಭೂ ನಿರ್ವಹಣೆ ಆಗಿತ್ತು. ರಾಜರಿಗೆ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಕಂದಾಯ ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಈ ಸಮುದಾಯದ ಗೌಡರು ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಂತೂ ಇವರು ನೇರವಾಗಿ ರಣರಂಗಕ್ಕೆ ಇಳಿಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಕೃಷಿ ಮಾಡುವಾಗ ರೈತರಾಗಿ ಯುದ್ಧ ಮಾಡುವಾಗ ಯೋಧರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಇವರ ಈ ಗುಣವೇ ಇವರನ್ನು ದಕ್ಷಿಣ ಕರ್ನಾಟಕದ ಅತ್ಯಂತ ಬಲಿಷ್ಠ ಸಮುದಾಯವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿತು.
ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಒಕ್ಕಲಿಗರ ಉಲ್ಲೇಖ
ಒಕ್ಕಲಿಗರ ಇತಿಹಾಸದ ಮೂಲಗಳನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಾ ಹೋದರೆ, ಅವು ಕೇವಲ ಶಾಸನಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ. ನಮ್ಮ ಕನ್ನಡದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲೂ ಇದರ ಬೇರುಗಳು ಕಾಣಸಿಗುತ್ತವೆ. ಕನ್ನಡದ ಮೊದಲ ಉಪಲಬ್ಧ ಗ್ರಂಥವಾದ ‘ಕವಿರಾಜಮಾರ್ಗ’ದಿಂದ ಹಿಡಿದು, ಆದಿಕವಿ ಪಂಪ ಮತ್ತು ರನ್ನನಂತಹ ಮಹಾನ್ ಕವಿಗಳ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಈ ಸಮುದಾಯದ ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಬಂದಿವೆ. ಆ ಕಾಲದ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ‘ಒಕ್ಕಲು’ ಅಥವಾ ‘ಒಕ್ಕಲಿಗ’ ಎಂಬ ಪದವು ಕೇವಲ ಕೃಷಿಕನನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ಪದವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ ನಾಡಿನ ಆರ್ಥಿಕತೆಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವ, ಗ್ರಾಮದ ಹಿತವನ್ನು ಕಾಪಾಡುವ ಒಂದು ಅತ್ಯಂತ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ ಸಮುದಾಯವನ್ನು ಅದು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತಿತ್ತು.
ಕನ್ನಡದ ರತ್ನತ್ರಯರು’ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಪಂಪ, ರನ್ನ ಮತ್ತು ಪೊನ್ನ ಈ ಮೂವರು ಮಹಾಕವಿಗಳ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ರಾಜಾಶ್ರಯ ಮತ್ತು ವೀರರಸದ ವರ್ಣನೆಗಳು ಹೇರಳವಾಗಿವೆ. ಆ ಕಾಲದ ಕಾವ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತಾಪವಾಗುವ ‘ಗಾವುಂಡ’ ಅಂದರೆ ಗೌಡ ಎಂಬ ಪದವು ಒಕ್ಕಲಿಗ ಸಮುದಾಯದ ಶಕ್ತಿ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿತ್ತು. ಪಂಪನ ‘ವಿಕ್ರಮಾರ್ಜುನ ವಿಜಯ’ ಮತ್ತು ಇತರ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖವಾಗಿರುವ ಭೂಮಾಲೀಕರು, ಸ್ಥಳೀಯ ನಾಯಕರು ಮತ್ತು ನಾಡಪ್ರಭುಗಳು ಬಹುಪಾಲು ಕೃಷಿ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಬೇರೂರಿದ್ದವರಾಗಿದ್ದರು. ಆ ಕಾಲದ ಸಾಹಿತಿಗಳು ರಾಜರಿಗೆ ಗೌರವ ನೀಡುವಾಗ ಅಥವಾ ನಾಡಿನ ವೈಭವವನ್ನು ಬಣ್ಣಿಸುವಾಗ, ಮಣ್ಣನ್ನು ನಂಬಿ ಬದುಕುವ ಈ ಒಕ್ಕಲುಗಳ ಶ್ರಮವೇ ನಾಡಿನ ಸಮೃದ್ಧಿಯ ಮೂಲವೆಂದು ಪರೋಕ್ಷವಾಗಿ ಶ್ಲಾಘಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಇನ್ನು ಕೇಶಿರಾಜನ ‘ಶಬ್ದಮಣಿ ದರ್ಪಣ’ದಂತಹ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಬರುವ ‘ಉರ್ಕೆ’ ಎಂಬ ಪದದ ಅರ್ಥವಿವರಣೆ ಗಮನಿಸಿದರೆ, ಒಕ್ಕಲಿಗ ಎನ್ನುವುದು ಕೇವಲ ಜಾತಿಯಲ್ಲ, ಅದು ಒಂದು ಶ್ರಮಜೀವಿ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಎಂಬುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ. ಶಾಸನಗಳಲ್ಲಿನ ‘ಗಾವುಂಡ’, ‘ನಾಡುಗೌಡ’ ಎಂಬ ಬಿರುದುಗಳು ಕೇವಲ ಅಧಿಕಾರ ಸೂಚಕಗಳಾಗಿರಲಿಲ್ಲ, ಅವು ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಮನ್ನಣೆ ಪಡೆದಿದ್ದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಗೌರವಗಳಾಗಿದ್ದವು.
ಐತಿಹಾಸಿಕ, ಆಧುನಿಕ ಸವಾಲುಗಳು
ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳ ಸುದೀರ್ಘ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಒಕ್ಕಲಿಗ ಸಮುದಾಯವು ಅನೇಕ ಏಳುಬೀಳುಗಳನ್ನು ಕಂಡಿದೆ. ಹದಿನೆಂಟನೇ ಶತಮಾನದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಹೈದರ್ ಅಲಿ ಮತ್ತು ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನರ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಈ ಸಮುದಾಯವು ತಮ್ಮ ಅನೇಕ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಅಧಿಕಾರಗಳನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಯಿತು. ಆ ಕಾಲದ ಯುದ್ಧಗಳು ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಇವರ ಕೃಷಿ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಸ್ಥಾನಮಾನಗಳ ಮೇಲೆ ಭಾರಿ ಹೊಡೆತವನ್ನು ನೀಡಿದ್ದವು.
ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಮತ್ತು ಉಪಪಂಗಡಗಳು
ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ರಂಗದಲ್ಲಿ ಒಕ್ಕಲಿಗ ಸಮುದಾಯವು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ ಜನಾಂಗವಾಗಿದೆ. ಇತ್ತೀಚಿನ ಜಾತಿ ಗಣತಿ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಒಕ್ಕಲಿಗರ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಸುಮಾರು 62 ಲಕ್ಷಗಳಷ್ಟಿದೆ. ಈ ಸಮುದಾಯವು ಬಹುಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಹಳೇ ಮೈಸೂರು ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿದ್ದರೂ ರಾಜ್ಯದ ಇತರ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲೂ ಇವರು ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಸಮುದಾಯದಲ್ಲಿ ಗಂಗಡಿಕಾರ, ಮೊರಸು, ಕುಂಚಿಟಿಗ, ನಾಮಧಾರಿ ಮತ್ತು ಹಾಲಕ್ಕಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಅನೇಕ ಒಳಪಂಗಡಗಳಿವೆ.
ಸಮುದಾಯದ ಪ್ರಮುಖ ಸಾಧಕರು
ಒಕ್ಕಲಿಗ ಸಮುದಾಯವು ಕರ್ನಾಟಕಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಅನೇಕ ಮೇರು ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವಗಳನ್ನು ನೀಡಿದೆ. ಆಧುನಿಕ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ನಿರ್ಮಾತೃ, ದೂರದೃಷ್ಟಿಯ ನಾಯಕ ನಾಡಪ್ರಭು ಕೆಂಪೇಗೌಡರು ಇದೇ ಸಮುದಾಯದ ಅಪ್ರತಿಮ ಸಾಧಕರು. ಸಾಹಿತ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಮೊದಲ ಜ್ಞಾನಪೀಠ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ತಂದುಕೊಟ್ಟ ರಾಷ್ಟ್ರಕವಿ ಕುವೆಂಪು ಅವರು ಈ ಮಣ್ಣಿನ ಹೆಮ್ಮೆಯ ಪುತ್ರರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ರಾಜಕೀಯ ರಂಗದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ ದೇಶವನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸಿದ ಎಚ್. ಡಿ. ದೇವೇಗೌಡರು ಒಕ್ಕಲಿಗ ಸಮುದಾಯದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಭಾವಿ ನಾಯಕರು. ಇದಲ್ಲದೆ, ಮೈಸೂರು ವಿಧಾನಸೌಧದ ನಿರ್ಮಾತೃ ಕೆಂಗಲ್ ಹನುಮಂತಯ್ಯ, ರಾಜಕೀಯ ನಾಯಕರಾದ ಡಿ. ಕೆ. ಶಿವಕುಮಾರ್, ಎಸ್. ಎಂ. ಕೃಷ್ಣ, ಸೇರಿದಂತೆ ಅನೇಕರು ಈ ಸಮುದಾಯದ ಕೀರ್ತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿಯೂ ಅಂಬರೀಶ್, ಯಶ್, ಮತ್ತು ವಜ್ರಮುನಿ ಅವರಂತಹ ಅದ್ಭುತ ಕಲಾವಿದರು ಇದೇ ಸಮುದಾಯದಿಂದ ಬಂದವರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಉಪಸಂಹಾರ
ಒಕ್ಕಲಿಗ ಸಮುದಾಯದ ಇತಿಹಾಸವು ಕೇವಲ ಒಂದು ಜಾತಿಯ ಇತಿಹಾಸವಲ್ಲ, ಅದು ಕರುನಾಡಿನ ಮಣ್ಣಿನ ಇತಿಹಾಸ, ಶ್ರಮದ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಸ್ವಾಭಿಮಾನದ ಇತಿಹಾಸ. ಅಂದು ಕತ್ತಿ ಹಿಡಿದು ನಾಡನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿದ ಈ ಸಮುದಾಯ, ಇಂದು ನೇಗಿಲು ಹಿಡಿದು ಇಡೀ ದೇಶಕ್ಕೆ ಅನ್ನ ನೀಡುತ್ತಿದೆ. ರಾಜಕೀಯ, ಸಾಹಿತ್ಯ, ಕಲೆ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಇವರು ನೀಡಿರುವ ಕೊಡುಗೆ ನಿಜಕ್ಕೂ ಅನನ್ಯವಾದದ್ದು. ಇದು ಕರುನಾಡಿನ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಗೆ ಒಕ್ಕಲಿಗ ಸಮುದಾಯ ನೀಡಿದ ಶಾಶ್ವತ ಕೊಡುಗೆಯಾಗಿದೆ.
- ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: ಕುರುಬರ ಇತಿಹಾಸ | Kuruba Caste History in Kannada
ಈ ಮಾಹಿತಿ ನಿಮಗೆ ಉಪಯುಕ್ತವೆನಿಸಿದರೆ, ದಯವಿಟ್ಟು ನಿಮ್ಮ ಸ್ನೇಹಿತರು ಮತ್ತು ಇತರರೊಂದಿಗೆ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಿ. ಇದೇ ರೀತಿ, ಇನ್ನಿತರ ವಿಷಯಗಳನ್ನೂ ಸಹ ನೀವು ನಮ್ಮ ಬ್ಲಾಗ್ ನಲ್ಲಿ ಓದಬಹುದು.
ಈ ಬ್ಲಾಗ್ನಲ್ಲಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ವಿಷಯವು ಹಕ್ಕುಸ್ವಾಮ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಲೇಖಕರ ಅನುಮತಿಯಿಲ್ಲದೆ ನಕಲು ಮಾಡುವುದನ್ನು ಅನುಮತಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
All content on this blog is copyrighted, and copying is not allowed without permission from the author.
